مقاله ترویجی تخصصی
1. مربع‌های جادویی و جبر خطی

عفت گلپررابوکی

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1399، صفحه 1-15

http://dx.doi.org/10.22108/msci.2021.126556.1408

چکیده
  مربع جادویی جدولی از اعداد حقیقی است که مجموع هرسطر، ستون، و قطر اصلی آن عددی ثابت به نام عدد ثابت جادویی است. مربع‌های جادویی انواع مختلفی دارند که از متداول‌ترین آن‌ها می‌توان به مربع جادویی صفر، منظم، نرمال، و مورب اشاره کرد. این مربع‌ها از جهات مختلف مورد بررسی قرار گرفته‌اند. روش‌های پر کردن آن‌ها بحث جالب و مفصلی است که تحقیقات ...  بیشتر

مقاله ترویجی تخصصی
2. توصیفی شهودی از خمیدگی

محمد مقدسی

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1399، صفحه 17-28

http://dx.doi.org/10.22108/msci.2021.127330.1414

چکیده
  در این مقاله می‌خواهیم با بیانی ساده و مبتنی‌بر برداشت‌های نسبتاً شهودی، مفاهیم خمیدگی را بررسی کنیم. خواهیم دید که خمیدگی از نگاه ساکنان یک دنیای مسطح با آنچه افراد بیرون از آن می‌بینند تفاوت دارد و این خمیدگی با استفاده از مفهوم فاصله تعریف می‌شود. به‌ویژه می‌توان براساس مفاهیم هندسی کمیتی تعریف کرد که صاف یا خمیده بودن سطح ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تخصصی
3. ابر‌گروه‌های به‌طور تجمعی شرکت‌پذیر و کاربرد آن‌ها در فیزیک ذرات بنیادی

حسین آقابزرگی؛ مرتضی جعقرپور

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1399، صفحه 29-46

http://dx.doi.org/10.22108/msci.2021.127759.1419

چکیده
  در این مقاله با معرفی ابر‌عمل‌های تجمعی، (نیم)ابرگروه‌های تجمعی را مورد مطالعه قرار می‌دهیم. در اینجا رده‌بندی دسته‌های مختلفی از ابرساختارها ازجمله پلی‌گروه‌ها براساس وجود خاصیت تجمعی مد نظر ما است و پلی‌گروه‌های تجمعی از مرتبه‌های ‎2‎ و ‎3‎ را در حد یکریختی مشخص می‌کنیم. در پایان نشان می‌دهیم که ابر‌ساختار برگرفته‌شده ...  بیشتر

مقاله ترویجی تخصصی
4. عدد اردوش و شبکۀ تألیف‌های مشترک: نگاهی به کاربردی از نظریهٔ گراف در علم‌سنجی

هادی صفری

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1399، صفحه 47-57

http://dx.doi.org/10.22108/msci.2021.128339.1427

چکیده
  بیش از نیم‌قرن است که ریاضیدانان فاصلهٔ همکاری خود با پاول اردوش، ریاضیدان مجارستانی، در نوشتن مقالات علمی مشترک را عدد اردوش می‌نامند. عدد اردوش مثالی از فاصلهٔ گره‌ها در شبکهٔ تألیف‌های مشترک ریاضیدانان است؛ یکی از شبکه‌هایی که در مطالعات علم‌سنجی برای بررسی همکاری‌های علمی میان پژوهشگران و رفتار آن‌ها به کار می‌رود. در ...  بیشتر

مروری تخصصی
5. نظریه مجموعه‌های نامتوازن: رویکردی متفاوت به عدم ‌قطعیت

قاسم احمدی

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1399، صفحه 59-73

http://dx.doi.org/10.22108/msci.2021.119199.1397

چکیده
  یکی از مباحث مهم در علوم و مهندسی بیان عدم ‌قطعیت به زبان ریاضیات است. برای این کار نظریه‌های مختلفی مانند نظریه احتمالات، مجموعه‌های فازی، و حساب بازه‌ای مطرح شده است. نظریه مجموعه‌های نامتوازن رویکرد دیگری است که اخیراً در این موضوع مطرح شده است. در این نظریه، یک مجموعه نامتوازن با کران‌های بالا و پایین مشخص می‌گردد و یک ناحیه ...  بیشتر

مقاله ترویجی تخصصی
6. زیبایی‌های مثلث خیام-پاسکال

سید محمد امین خاتمی

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1399، صفحه 75-92

http://dx.doi.org/10.22108/msci.2021.126885.1413

چکیده
  مثلث خیام-پاسکال خواص زیبای بسیاری دارد که حتی در مواردی می‌توان آن‌ها را با شکل نمایش داد. در این مقاله منتخبی از این خواص را مطالعه خواهیم کرد. الگوها و روابط عددی مختلف، اتحادهایی مربوط به ضرایب بسط دوجمله‌ای، و ارتباط این مثلث با ساختارهای فراکتالی از جمله این خواص است.  بیشتر