تحلیل جامع‌شناختی تعاملات اجتماعی از منظر نظریه بازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده

درک تعاملات اجتماعی میان افراد و گروه‌های اجتماعی که تصمیمات و نحوه دستیابی به اهدافشان به‌هم وابسته است، مبنای شکل‌گیری نظریه بازی بوده است که با توسیع دامنه کاربرد آن از اقتصاد به جامعه‌شناسی، ریاضی و سپس علوم سیاسی، بستری مناسب برای تعیین تعادل‌های اجتماعی و اتخاذ راهبرد‌های بهینه در تعاملات فرهنگی و اجتماعی را ایجاد نموده است. این نظریه بر پایه منفعت طلبی و عقلانیت بازیگران شکل گرفته است و در ساخت نظری آن از مدل‌سازی، تمثیل و استعاره‌سازی استفاده ‌می‌شود. همچنین در این نظریه ساختار ویژه‌ای برای ارزیابی و سنجش ارزش کل بازی بر مبنای راهبردهای موجود برای هریک از بازیگران، نحوه توزیع اطلاعات میان بازیگران و مطلوبیت انتظاری از اتخاذ هریک از این راهبردها، در نظر گرفته شده ‌است. امروزه این نظریه با تحلیل مسائل جامع‌شناختی، اقتصادی و زیست محیطی در تعیین سیاست‌های کلان ملل مورد توجه صاحب‌نظران و سیاست‌گزاران قرار دارد. پس شایسته است با بومی‌سازی این نظریه بتوان در تعیین سیاست‌های کلان راهبردی کشور از ظرفیت‌های آن در زمینه تحلیل‌های جامعه‌شناختی، بررسی و ارائه راهکارهای مختلف و پیش‌بینی‌های لازم بهره برد. در این ‌راستا در این مقاله ضرورت استفاده از نظریه بازی‌ در حل مسائل جامعه شناختی با توجه به زیست بوم شهرستان شیروان مورد بررسی قرار می‌گیرد. برای این‌منظور ابتدا به‌بررسی نظریه بازی‌ با رویکرد جامع‌شناختی پرداخته و سپس الگوهای معروف نظریه بازی که در تحلیل رفتار روزمره مردم با در نظر گرفتن شرایط بومی و منطقه‌ای مؤثر هستند را مورد مطالعه قرار داده و مثال‌های متنوعی در این زمینه ارائه خواهد شد. در نهایت نحوه تعامل مسافرین و رانندگان در سامانه حمل و نقل درون شهری شهرستان شیروان، به‌عنوان یک نمونه از رفتارهای اجتماعی که با توجه به نظریه بازی تحلیل شدنی است، بررسی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] R. Axelro, The evolution of cooperation, New York: Basic Books, 1984.
[2] P. G. Bennett, Modelling decisions in international relations: game theory and beyond, Mershon International Studies Review, 39 (1995) 19–52.
[3] B. D. Bernheim, Rationalizable strategic behavior, Econometrica, 52 (1984) 1007–1028.
[4] M. D. Davis, Game theory: a nontechnical introduction, Courier Corporation, 2012.
[5] A. Dixit, Restoring fun to game theory, The Journal of Economic Education, 36 (2005) 205–219.
[6] J. C. Harsanyi, Advances in understanding rational behavior, In Essays on ethics, social behavior, and scientific explanation, Springer, (1980) 89–117.
[7] M. Hollis, Reason in action: Essays in the philosophy of social science, Cambridge University Press, 1996.
[8] J. P. Henrich and N. Smith, Culture matters in bargaining and cooperation: cross-cultural evidence from Peru, Chile and the US., University of Michigan, Business School, Research Support, 1999.
[9] P. Kollock, Social dilemmas: The anatomy of cooperation, Annual review of sociology, 24 (1998) 183–214.
[10] R. Jervis, Realism, game theory, and cooperation, World politics, 40 (1988) 317–349.
[11] C. Jolls and C. R. Sunstein, The law of implicit bias, Calif. L. Rev., 94 (2006) 969–986.
[12] G. L. Munck, Game theory and comparative politics: New perspectives and old concerns, World Politics., 53 (2001) 173–204.
[13] M. J. Osborne, An introduction to game theory, New York, Oxford university press, 2004.
[14] B. Pi, Y. Li and M. Feng, An evolutionary game with conformists and profiteers regarding the memory mechanism, Phys. Stat. Mech. Its Appl., 597 (2022).
[15] Y. Shi and Z. Rong, Analysis of Q-learning like algorithms through evolutionary game dynamics, IEEE Trans. Circuits Syst. II, 69 (2022) 2463–2467.
[16] D. Snidal, The game theory of international politics, World Politics, 38 (1985) 25–57.
[17] G. H. Snyder and P. Diesing, Conflict among nations: Bargaining, decision making, and system structure in international crises, Princeton University Press, 2015.
[18] L. A. Stout, Other-regarding preferences and social norms, 2001 pp. 34, Available at SSRN 265902.
[19] J. Tang and S. Li, Study on the multi-governance of public rental housing exit in china based on the evolutionary game theory, Complexity, 2022 (2022).
[20] P. Van Lange, M. Van Vugt and D. De Cremer, Choosing between personal comfort and the environment: Solutions to the transportation dilemma, InCooperation in modern society, (2012) 61–79.
[21] Y. Varoufakis, S. Hargreaves-Heap, Game theory: a critical introduction, Routledge, 2004.
[22] P. Weirich, Equilibrium and rationality, Cambridge Books, 1998.
[23] F. Yuval, To compete or cooperate? Intermunicipal management of overtourism. Journal of Travel Research, 61 2022 1327–1341.
[24] W. Yu, Solution analysis of prisoner’s dilemma based on referee game theory, CMU Academy Journal of Management and Business Education, 1 (2022) 10–15.
[25] F. C. Zagare, Game theory, diplomatic history and security studies. Oxford University Press, Oxford, 2019.
[26] م. ارگایل، تعاون و همکاری، انتشارات وزارت تعاون، ۱۳۷۹.
[27] ی. جوادی، کاربرد نظریه بازی در تحلیل رفتار روزمره، با تحلیل جامع شناختی اتلاف بنزین، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، ۱۵ (۱۳۸۳) ۵۷--۹۸.
[28] د. سالواتوره، تئوری و مسائل اقتصاد خرد، نشر نی، ۱۳۸۸.
[29] س. طاهرخانی، درآمدی بر نظریه بازی، فصلنامه سیاست خارجی، ۱ (۱۳۹۰) ۲۱۹--۲۴۲.
[30] ق. عبدلی، نظریه بازی‌ها و کاربردهای آن، انتشارات جهاد دانشگاهی، ۱۳۸۷.
[31] ج. آ. میل، فایده گرایی، نشر نی، 1388.