دانشگاه اصفهاننشریه ریاضی و جامعه2345-64937420230220Aleksandr Lyapunov, the man who created the modern theory of stabilityالکساندر لیاپانوف، خالق نظریهی مدرن پایداری1102723710.22108/msci.2023.136061.1548FAرامینکاظمیگروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوینJournal Article20221212The outstanding Russian mathematician Aleksandr M. Lyapunov passed away one hundred years ago, on November 6, 1918. Honouring his memory, we recall the main events of his life when he was a student, then from the years in Saint Petersburg until 1885, from the Kharkov period, finally from his second period in Saint Petersburg from 1902. We recount the main fields of his scientific activity (stability theory, potential theory, probability theory, shape of planets) concerning stability theory and chaos in details.الکساندر م. لیاپانوف، ریاضیدان برجستهی روسی، صد سال پیش در 6 نوامبر 1918 درگذشت. برای گرامیداشت یاد او، رویدادهای اصلی زندگی او در دوران دانشجویی، سالهای اقامت در سنپترزبورگ تا سال 1885، سپس دورهی زندگی در خارکف، و سرانجام دورهی دوم زندگی او در سنپترزبورگ از سال 1902<br />را مرور میکنیم. زمینههای اصلی فعالیت علمی او (نظریهی پایداری، نظریهی پتانسیل، نظریهی احتمال، شکل سیارات) را با تمرکز بر نظریهی پایداری و آشوب به تفصیل بازگو میکنیم.https://math-sci.ui.ac.ir/article_27237_e66225b9c9aef5e0ab726b4db81433c7.pdfدانشگاه اصفهاننشریه ریاضی و جامعه2345-64937420230220Graph pebbling number and modelمدل و عدد سنگریزه گراف11322740210.22108/msci.2023.133617.1509FAفاطمهآقاییدانشکده علوم ریاضی، دانشگاه یزد، یزدسعیدعلیخانیدانشکده علوم ریاضی، دانشگاه یزد، یزدJournal Article20220510There are many topics in graph theory that can be called ``moving objects around a graph". For example; In network optimization, shipments are transferred from some vertices (resources) to other vertices (demand) according to the costs allocated to the edges, so that this can be done in the cheapest way. A pebble motion in a graph involves removing two pebbles from the vertex of a graph and then placing a pebble at the adjacent vertex. If a distribution (or configuration) of pebbles allows us to move at least one pebble to each vertex by repeatedly applying pebble movements, then that distribution is called a pebble of the graph. One of the most basic questions is how many pebbles are needed to ensure that any configuration with this number can target a pebble at any particular target. The smallest number of stones that meet this condition is called the graph pebble number. In this paper, after examining the roots of the number theory of the pebble graph model, which in turn is a productive subject, we will study the pebble number for specific graphs and also consider an optimization approach to this subject called weight functions.موضوعات بسیاری در نظریه گراف وجود دارند که میتوانند تحت عنوان «حرکت اشیاء حول یک گراف» قرار گیرند. برای مثال، در بهینهسازی شبکه، محمولهها با توجه به هزینههای تعلق گرفته به یالها، از برخی رئوس (منابع) به برخی دیگر از رئوس (تقاضا) به نحوی منتقل میشوند که این کار به ارزانترین حالت انجام شود. یک حرکت سنگریزه در گراف، شامل برداشتن دو سنگریزه از یک رأس گراف و سپس قرار دادن یک سنگریزه در رأس مجاور آن است. اگر یک توزیع (یا پیکربندی) از سنگریزهها به ما اجازه دهد که با اعمال مکررِ حرکات سنگریزه، حداقل یک سنگریزه را به هر رأس حرکت دهیم، آنگاه آن توزیع، یک سنگریزه از گراف نامیده میشود. از اساسیترین سوالات این است که چه تعداد سنگریزه مورد نیاز است تا ضمانت کند که هر پیکربندی با این تعداد، میتواند یک سنگریزه را روی هر رأس هدف مشخص قرار دهد. به کمترین تعداد سنگ که این شرط را برآورده کند، عدد سنگریزه گراف میگویند. در این مقاله، پس از بررسی ریشههای نظریه اعدادِ مدل گراف سنگریزه که به نوبه خود موضوع پرباری است، عدد سنگریزه را برای گرافهای خاص مطالعه کرده و همچنین یک رویکرد بهینهسازی در این موضوع، به نام توابع وزن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.https://math-sci.ui.ac.ir/article_27402_5c1cb72d37f00c7aa65f231800f3ec7f.pdfدانشگاه اصفهاننشریه ریاضی و جامعه2345-64937420230220Commuting conjugacy classes graph of the generalized dihedral and dicyclic groupsگراف جابجایی کلاسهای تزویج گروههای دووجهی و دودوری تعمیم یافته33422739810.22108/msci.2023.136084.1549FAمحمدعلیسلحشورگروه ریاضی، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایرانJournal Article20221213Suppose $G$ is a finite non-abelian group and $\Gamma(G)$ is a simple graph with the non-central conjugacy classes of $G$ as its vertex set. Two different non-central conjugacy classes $A$ and $B$ are assumed to be adjacent if and only if there are elements $a,b \in G$ such that $a \in A$, $b \in B$ and $ab = ba$. This graph is called the commuting conjugacy class graph of G. In this paper, the structure of the commuting conjugacy class graph of the generalized dihedral group $D_{(m,n)}$ and the generalized dicyclic group $Dic (A, y, x)$ are completely determined.فرض کنیم $G$ یک گروه متناهی غیرآبلی باشد. گراف جابجایی کلاسهای تزویج $G$ را که با نماد $\Gamma(G)$ نشان میدهیم، گراف ساده غیرجهتداری است که مجموعه رأسهای آن کلاسهای تزویج غیرمرکزی $G$ و دو رأس متمایز $A$ و $B$ در این گراف وقتی به هم متصلند، هرگاه $a \in A$ و $b \in B$ یافت شوند بهطوریکه $ab = ba$. در این مقاله ساختار گراف جابجایی کلاسهای تزویج گروه دو وجهی تعمیم یافته $D_{(m,n)}$ و گروه دو دوری تعمیم یافته $Dic(A, y, x)$ را به طور کامل مشخص میکنیم.https://math-sci.ui.ac.ir/article_27398_1f2e89c30694986a290c3e5e84aad028.pdfدانشگاه اصفهاننشریه ریاضی و جامعه2345-64937420230220Study of performance of eighth grade students in fars province in cognitive and content domains in mathematics by TIMSS 2019 assessment resultsبررسی عملکرد دانش آموزان پایه هشتم استان فارس در حیطه های شناختی و محتوایی ریاضی با پایش نتایج سنجش تیمز ۲۰۱۹43772739910.22108/msci.2023.135587.1541FAامیرپیرویگروه ریاضی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانمحمدرضاکاظمیگروه آمار، دانشکده علوم، دانشگاه فسا، فسا، ایرانJournal Article20221031In this paper, we analyze the eighth grade students performance in Fars province in cognitive and content domains in mathematics by TIMSS 2019 assessment results. Due to the cultural, social and economic proximity of Fars and Isfahan provinces, corresponding results have been obtained for students of Isfahan province and comparisons have been made in each domain by using appropriate tests. Also, gender analysis has been derived in both cognitive and content dimensions and in all of their domains in mathematics for students of both provincesدر این مقاله به تحلیل چگونگی عملکرد دانشآموزان پایه هشتم استان فارس در دامنههای شناختی و محتوایی ریاضی با پایش نتایج مربوط به تیمز 2019 خواهیم پرداخت. با توجه به نزدیک بودن دو استان فارس و اصفهان از لحاظ فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، نتایج متناظر برای دانشآموزان استان اصفهان نیز به دست آمده و در هر حیطه مقایسههای مورد نظر با استفاده از آزمونهای مناسب انجام گردیده است. همچنین تحلیل جنسیتی در هر دو بعد شناختی و محتوایی ریاضی و همهی دامنههای آنها برای دانشآموزان هر دو استان ارائه شده است.https://math-sci.ui.ac.ir/article_27399_6ff95b0a54cddaf9372e858d27497761.pdfدانشگاه اصفهاننشریه ریاضی و جامعه2345-64937420230220The importance of creative thinking and teaching entrepreneurial values at schoolsاهمیت تفکر خلاق و آموزش ارزشهای کارآفرینی در مدارس79842738810.22108/msci.2023.136230.1552FAهاجرعلیمرادگروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه جهرم، صندوق پستی ۱۱۱-۷۴۱۳۵، ایرانحبیبشریفگروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شیراز، شیراز، کدپستی ۴۴۷۷۶-۷۱۴۵۷، ایرانJournal Article20221227The vital role of education in a successful and good life is undeniable. Education improves the value and ascendency of both personal and social life. The basic foundation of development in every country is determined by its educational system. It is so important that neglecting this crucial matter leads to catastrophic effects on development and improvement of any country in various dimensions. Children and teenagers are the greatest and the most valuable resources of a society and the more we try to preserve these resources, the wealthier and the more successful our society will be in the future. Through entrepreneurial education, students learn how to be innovative and how to create new methods in every profession and business by identifying their own abilities, capabilities and ambitions. Benefiting from operational and practical educations in workshops and labs, they can attempt to find strong and weak points and threats and opportunities in their own field of study and also in their environment and try to create new opportunities. Through entrepreneurial educations, not only will the students be equipped with skills such as decision making, problem solving, goal setting, critical thinking, creative thinking and etc., but also, they learn scientific, practical and demand-driven skills and abilities. When empowered with entrepreneurial awareness and knowledge, skilled and capable individuals create occupational opportunities in economic, social and cultural grounds. In other words, they analyze environmental problems, difficulties, needs and opportunities through different and new thoughts and views and eventually use them to create values. In this line, given the importance of this topic, in this article, developing creativity and education for entrepreneurship at schools will be examinedنقش حیاتی آموزش در یک زندگی موفق و خوب، غیرقابل انکار است. آموزش، ارزش و تعالی زندگی فردی و اجتماعی را بهبود میبخشد و زیربنای توسعه هرکشوری، از طریق آموزش وپرورش آن کشور نهاده میشود. این اهمیت به اندازهای است که بیتوجهی به آن، آثار زیانباری را در ابعاد مختلف بر پیکره پیشرفت و تعالی هر سرزمینی بر جای میگذارد. کودکان و نوجوانان منابع عظیم سرمایه و باارزشترین ذخایر یک جامعه هستند و هرقدر برای حفظ این منابع کوشش شود، جامعه در آینده ثروتمندتر و سعادتمندتر میشود. دانشآموزان به واســطه آموزشهای کارآفرینانه یاد میگیرند که با شناسایی استعدادها، تواناییها و علاقههای خود، بتوانند در هر شغل و حرفه، روشها و سبکهای جدید ایجاد نموده و نوآوری داشــته باشــند. آنها بهواســطه انجام آموزشهای کاربردی و عملی در کارگاهها و آزمایشــگاهها میتوانند به شناســایی نقاط قوت و ضعف و مشــکلات و فرصتها در رشــته تحصیلــی خود و محیط اطراف بپردازند و در پــی خلق فرصتهای جدیــد خواهند بود. دانشآموزان با آموزشهای کارآفرینانه، نه تنها به مهارتهایی از قبیــل مهارت تصمیمگیری، حل مساله، هدفگذاری، تفکر انتقادی، تفکــر خلاق و غیره، مجهز میشــوند، بلکه مهارتها و توانمندیهای علمی، کاربردی و تقاضامحور را نیز فرا میگیرند. افراد توانمنــد و بامهارت با مجهز شــدن به هوشــیاری و آگاهــی کارآفرینانــه، فرصتیهایی در جهت اشــتغالزایی در حوزههــای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خلق میکننــد. به عبارت دیگر، با تفکر و نگاه متفاوت و نو به بررسی مسائل، مشکلات، نیازها و فرصتهای محیط اطراف میپردازند و از آنها در جهت خلق ارزش استفاده میکنند. بر این اساس، در این مقاله با توجه به اهمیت موضوع، پرورش خلاقیت و آموزش برای کارآفرینی در مدارس بررسی خواهد شد.https://math-sci.ui.ac.ir/article_27388_7eb7249e86fc90ddb2c6f1e651cc30fa.pdfدانشگاه اصفهاننشریه ریاضی و جامعه2345-64937420230220The codegrees of real-valued Irreducible characters of finite groupsهم درجه سرشتهای تحویلناپذیر و حقیقی مقدار گروههای متناهی85892748810.22108/msci.2023.136265.1553FAزینباخلاقیدانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهرانJournal Article20221230In this note we show that if every codegree of real-valued irreducible characters of a finite group $G$ is either a $2$-number or $2'$-number, then $G$ is solvableدر این مقاله نشان میدهیم اگر هم درجه هر سرشت تحویلناپذیر و حقیقی مقدار گروه متناهی $G$ یک $ 2$-عدد یا یک $2'$-عدد باشد، آنگاه $ G$ حلپذیر است.https://math-sci.ui.ac.ir/article_27488_d554562b1805acade1f92254ac359cdb.pdf